Herken je dat bij jezelf? Even die mail nog (voor de 3e keer) doorlezen, voordat je hem verstuurd. Want als er een spellingsfout in zit, dat kan natuurlijk niet. Wat zullen je collega’s wel niet van je denken?

En misschien wil je op een verjaardag een verhaal vertellen over een gebeurtenis die je hebt meegemaakt, maar je vertelt het toch maar niet omdat dat stemmetje in je hoofd zegt dat het niet interessant genoeg is om te vertellen en dat je maar beter je mond kunt houden? Want anders sta je voor schut.

Zelfkritiek komt in verschillende situaties naar boven,maar ook in verschillende vermommingen. Als perfectionist kun je erg zelfkritisch zijn. Het stemmetje in je hoofd vertelt je regelmatig dat je werk toch echt nog niet helemaal af is. Dat je beter je best had kunnen doen.

Of:

  • “Ik doe niet genoeg mijn best”
  • “Ik stel mijn vrienden teleur”
  • “Ik ben niet snel genoeg”
  • “Ik ben niet slim genoeg”
  • “Ik kan dat helemaal niet”
  • “Ik ben niet mooi genoeg”
  • “Ik ben niet goed genoeg”

Zeg jij deze dingen weleens tegen jezelf? Haal jij jezelf op die manier naar beneden? En voel je je dan hard voor jezelf zijn?

Gevangen in je eigen leven

Als je jezelf continue bekritiseerd, kan dat als een gevangenis voelen. Je voelt je gevangene van je (beperkende) gedachten, gevangene in je eigen leven dat anders verloopt omdat je naar die innerlijke criticus luistert en jezelf daarmee tekort doet. Je bent jezelf niet, je doet niet alle dingen die je graag zou willen doen, maar laat je leiden door wat je criticus tegen je zegt. Je hebt geen luisterend oor naar jezelf, maar veroordeelt jezelf met kritiek.

Eigenlijk gek, toch? Want als je geliefde, je kind, je ouders of je beste vrienden een luisterend oor nodig hebben en zichzelf te kort doen, reageer je toch ook met begrip, een arm om de schouder of met troostende woorden? Je bent er voor de ander.

Als je hoort dat iemand anders zichzelf naar beneden haalt, dan zul je waarschijnlijk met compassie reageren. Maar als je het zelf moeilijk hebt, dan reageer je met zelfkritiek: “het is mijn eigen schuld, ik had beter mijn best moeten doen, ik ben niet aardig genoeg geweest, dat was een stomme fout van mij, je gaat toch niet huilen, muts!”. En, werkt dat voor jou? Word je daar blijer of gelukkiger van? Groeit je zelfvertrouwen daarvan? Ik weet het antwoord wel! Net als jij!

Maar waarom ben je er niet voor jezelf? Waarom laat je je zelfbeeld afhangen van de prestaties die je levert en niet  aan de persoon die je bent? Ergens in je leven heb je geleerd dat perfectionisme en zelfkritiek de weg is om meer succes, waardering of liefde te krijgen. Het tegendeel is waar! Lees ook mijn blog Perfectionisme maakt meer kapot dan je lief is over wat het WEL oplevert (en daar wordt je niet vrolijk van).

De oplossing is dat je meer begripvol en liefdevol naar je zelf toe mag zijn. Ja, ik weet het. Voor sommigen klinkt dit misschien klef of soft. Maar besef je goed dat als het dit bij jou oproept, waarschijnlijk je zelfkritische stemmetje aan het woord is die jou probeert te beschermen tegen mogelijke pijn, afwijzing of teleurstelling.

Hoe je van zelfkritiek naar zelfcompassie gaat

Ook ik heb heel lang gedacht dat het stemmetje in mijn hoofd mij de waarheid vertelde. Dit zorgde bij mij voor een lager zelfbeeld en minder levensvreugde. Ik voelde mij klein en onbelangrijk. Ik durfde nooit uit mijn comfort zone te gaan. Een van de dingen die ik deed om dit te veranderen (want ik voelde mij volledig vervreemd van mijzelf en daar had ik last van) was een 4-jarige opleiding tot holistisch massagetherapeut volgen. Dit is een opleiding waar leren luisteren naar de signalen van je lichaam en oefening met persoonlijke ontwikkeling vaste onderdelen zijn. En waar compassie voor jezelf en voor je cliënt een belangrijk thema is. Ik leerde daar heel veel over mijzelf en hoe ik anders naar mijzelf kon kijken. Hoe ik meer balans kon vinden tussen hoofd en hart. Maar het duurde bijna 3 jaar voordat het kwartje viel (Ik heb daar nog veel meer geleerd, maar dat bewaar ik misschien voor een volgende keer ;-).

Zelfkritiek verliest zijn kracht doordat je je innerlijke criticus wel hoort, maar niet meer gelooft!

Tijdens het nagesprek dat ik had met een docent om een behandeling van een cliënt te bespreken, vertelde ik wat er allemaal fout ging en wat ik dus beter had kunnen doen. De docent keek mij even aan en zei: “Berry, hoe lang blijf je die stem in je hoofd nog geloven? Je hebt het fantastisch gedaan!” Ik kreeg rillingen van die feedback. Het was of er iets verschoof in mijn gedachten en gevoel. Klopte mijn eigen beeld, mijn eigen gedachten niet bij wat anderen zagen? Was de werkelijkheid zo anders dan ik hem voorstelde? Zou zelfkritiek zo krachtig kunnen zijn dat ik er blind in geloofde? Het antwoord is: JA!

Wat ik vanaf toen deed

Na die eyeopener ging ik heel bewust oefenen met zelfkritiek. Als ik dat stemmetje in mijn hoofd weer dingen hoorde zeggen, leerde ik mijzelf te luisteren naar die stem. Met aandacht, met compassie, met begrip. Want die stem had het beste met mij voor: zelfbescherming. Iedere keer als de kritische stem zei: “Doe het niet, want je zult het fout doen!” Dan antwoordde ik (variaties zijn mogelijk): “Dank je voor je bezorgdheid, maar ik doe het toch”. Of: “Begin er niet aan, want ze lachen je uit!”, beantwoordde ik met: “Ik begrijp je bezorgdheid, maar ik ga het toch wel proberen”. Met andere woorden: ik nam mijn gedachten wel serieus, maar nam niet meer klakkeloos over wat mijn criticus tegen mij zei. Dit heeft er in geresulteerd dat ik meer ruimte in mijn lijf en leven ging ervaren en de innerlijke criticus van groot en dominant naar klein en krachteloos kromp.

Zelfcompassie als je beste vriend

Zelfcompassie is eigenlijk er gewoon zijn voor jezelf zoals je dat ook voor een ander kan zijn: aandachtig, luisterend naar jezelf (naar wat je hoofd, je gevoel en lijf met je communiceert), liefdevol, vriendelijk naar jezelf. Ook erkennen wat je voelt in het moment (mindfulness). Stilstaan bij je moeilijke gevoelens in plaats van er tegen vechten is een daad van zelfcompassie. Erkennen naar jezelf dat je het even moeiijk hebt, je verdrietig bent geeft ook rust en ruimte, zonder dat je het hoeft weg te duwen. Maar ook beseffen dat jouw ervaringen en worstelingen dezelfde ervaringen en worstelingen zijn die anderen ook hebben. We hebben allemaal gevoelens, zijn allemaal imperfect. Dit verbind ons met elkaar. Geniet van je eigen imperfecties! Ze zijn de moeite waard.

Dus wat kies jij? Zelfkritiek of zelfcompassie?

Wat zijn jouw gedachten over zelfcompassie? Heb jij nog tips om met zelfkritiek om te gaan?

Laat het mij hieronder weten!

Call Now Button

Pin It on Pinterest

Share This

Deel dit

Deel deze inspiratie met je vrienden!

%d bloggers liken dit: